‘t maakt heel wat uit joh | Jules Deelder 70

Categorie: zichtbaarheid van de literatuur. Oude benaming: mediatisering van de literatuur.

Geplaatst in Uncategorized | Tags: , , , | Een reactie plaatsen

schoonschrift geen 21st century skill? – overcorrectie! #embodiment #proprioperceptie | of onvermijdelijke ontwikkeling?

Zoals de vlag er nu bijhangt valt te verwachten dat we over een tijdje massaal het gebrek aan basale kennis [en vaardigheden als schoonschrift] van leerlingen zullen beklagen (als dat niet al het geval is), schrijft Casper Hulshof op Onderwijskunde in Utrecht onder de kop 21st century skills: iets nieuws onder de zon? Het artikel stond hier op mijn blog zeker al een maand te blinken – daar gaan we weer, dacht ik – in het rechtervak met feeds. Een mens kan ook niet alles tegelijk lezen en doen, en stelt prioriteiten, zoals naar de sterren duiken, in kookpotten roeren of een worp doen naar de poëtica van Renée Van Hekken. Of de roep van het bloed volgen.

Waarom ik me vanmorgen toch snel naar Casper Hulshof liet leiden? Dat heeft alles te maken met deze titel van Pedro De Bruyckere: Leren schrijven met de hand is essentieel. De kracht van ‘embodied cognition’, een reblog van een ouder artikel (2013) van Casper Hulshof op Blogcollectief Onderzoek Onderwijs. N.a.v. onderwijsnieuws van de dag: Schoon genoeg van schoonschrift: Finland verplaatst focus in onderwijs van mooi schrijven naar schrijven tout court.

Genoeg reading history uit mijn interne keuken, het is me om schoonschrift te doen, duidelijk leesbaar schrijven met de hand, iets wat ik spijts de 21st century tools nog altijd graag doe. Zoals op rondslingerende boodschappenlijstjes piccalilli - matinette – aardappelen. Of met een oude kalligrafeerpen in verdriet gedrenkt op een papieren condoleantiekaart. [Blijvend trots: heeft de grote Vlaamse dichter Herman de Coninck me ooit niet om mijn handschrift geprezen ;-) evidence)] En wat ik vol bewondering en nieuwsgierigheid mijn kleinkinderen zie leren op school: in meer of mindere mate van focus en tijdsbesteding, afhankelijk van het onderwijssysteem, de school, de juf (meestal) of meester, de methode.

Mijn tweede kleinzoontje bijvoorbeeld is momenteel aan het vloeiende handschrift van de M en N. Die vindt hij beetje moeilijk wel (2e leerjaar, groep 4) en mijn eerstgeboren kleinzoon(tje) blijft samen met spelling zijn handschrift verfijnen met kakkerlakken, onmogelijk, boterhammen en veel veel meer zoals de werkwoordsvormen (groep 6, 4e leerjaar). De kleinsten, nog op kleuterschool, kunnen hun naam al schrijven, en losse woordjes zoals mama papa oma opa … mn derde kleinzoontje in blokletters, mn kleindochtertje in hoofdletterdruk. Het herkennen van letters, onderweg op verkeers- en reclameborden is voor hen telkens een nieuwe ‘verovering': ha, de nagel op de kop! De A van DAAN en opA! DAAr! Dat kan ik enkel checken als het licht op rood staat en de letters groot genoeg zijn.

Mamamia, snel terug naar Utrecht Casper Hulshof: over het belang van schrijven met de hand dus, want embodied cognition, proprioperceptie, het tijdschrift Trends in Neuroscience and Education met hoofdredacteur Manfred Spitzer (!), … of golvend van vroeger naar nu en terug: over conserveren en weggooien, radicaliseren in vernieuwen, tout court over de impact van technologie en neurowetenschappen op onderwijs.

Tot besluit. Of onderwijsgidsland Finland het met de hand schrijven weggooit? Neen. Schrijven gaat gewoon tout court, gaat puur functioneel zou je kunnen zeggen, er gaat gewoon minder aandacht naar schoonschrift, waarop ik vroeger straf getraind werd, en wat men op Vlaamse basisscholen traditiegetrouw (?) nog steeds streng traint. Strenger alleszins dan men in Nederland ooit deed, naar ik verneem. Of heb ik het ondertussen mis? Bij het gelinkte artikel van Hulshof zag ik in de commentaarruimte de pingback: Leren schrijven? Blokletters zijn voldoende, zegt deze basisschool die alleen met tablets werkt. Het schrijfnieuws uit Finland echoot dit na. Toch. Een onvermijdelijke ontwikkeling. Niets is wat het blijft. De toekomst klinkt als muziek van NeoScores … toch.

Gerelateerd op TSM

de slimme pen komt eraan – weg fouten, weg hanenpoten

de letter l schrijven

markasietknollen

 

Geplaatst in Uncategorized | Tags: , , , , , , , , , , , , , , | 2 reacties

Bob, Bono en de selfie-hulp | het beeldvorming-activisme van Olivia Rutazibwa #bandaid30 #zwartepietendiscussie

Buy the single. Stop the virus.’ Dertig jaar na wat toen al geen lumineus idee was bracht Bono-sidekick sir Bob Geldof enkele dagen geleden voor de vierde keer de Britse popwereld bijeen rond het goede doel. Toen was het de hongersnood in Ethiopië, vandaag ebola in Sierra Leone, Liberia en Guinee, a.k.a.(West) Afrika. Ik wil geen afbreuk doen aan de goede bedoelingen van al wie vol enthousiasme geld en energie steekt in deze periodieke celebrity-hoogmissen. Toch staan ze wat mij betreft symbool voor wat er fundamenteel mis is aan onze hulpindustrie.

Dit schrijft prof en researcher internationale politiek Olivia Rutazibwa in de lead van haar column in MO*. En ze vervolgt:

oliviaMO14

View original – de integrale column in MO* waarin Olivia Rutazibwa het woord selfie-hulp lanceert mét treffende definitie, over beeldvorming mekkert, haar studenten Internationale Ontwikkelingssamenwerking (in de UK) Bono brats noemt, en niet alleen Band Aid 30 als voorbeeld neemt, ook de zwartepietendiscussie in Nederland. Een must-read dus.

! Olivia Rutazibwa is vanavond in Terzake:

 

Geplaatst in Uncategorized | Tags: , , , , | Een reactie plaatsen

heelalberichten

Wow! Wonderful!

Deze uitbundige tweet van astronaut Samantha Cristoforetti leidde me naar haar logboek op Google+  #futura42 waar ik haar beschrijving lees van het moment waarop ze vanuit een zijraam van ruimtecapsule Soyuz op zo’n 30 à 40 meter het ISS plots in zicht krijgt:

I had released my shoulder straps quite a bit at that point, so I was floating over my seat. As I turned to look outside, at first I looked back and saw one of our Soyuz solar panels, which I had seen before of course. Then my eyes caught something in the peripheral view. And as I slowly turned my gaze and when I realized what I was seeing, I was overcome by pure amazement and joy:  the Space Station was there, but not just any view. The huge solar panels were flooded in a blaze of orange light, vivid, warm almost alien. I couldn’t help exclaiming something aloud, which you can probably hear in the recordings of our docking, since at that point we were “hot mic”  with Mission Control. Anton reminded me of that and so I tried to contain my amazement and return to the docking monitoring. When I peaked again later, the orange glow was gone. 

Uit het logboek L+1 van Samantha Cristoforetti op Google+. (De L staat voor launchday, denk ik.)

Meermaals heb ik vanuit het badkamerraampje naar de vroege hemel staan turen. Naar het ISS via @frankdeboosere, vallende sterren, verduisterde maan, … Maar ik vind mn zwart-met-lichtstipfoto’s niet direct terug. Ooit kom ik er wel weer eens op uit. Ach, wat betekent dit ‘ooit’ in het licht van onmetelijkheid & eeuwigheid? Sterren & planeten: hoe dikwijls heeft mn vadertje me hun stand niet aangewezen, Venus de morgenster, de Grote en de Kleine Beer. Heb ze doorgetoond aan mijn kinderen. Herinner me de astronomische periode, na de paleontologische, van mijn opgroeiende zoon.

In helderstrakke winter of open zomer sta ik graag omringd door kleinkinderen de hemel te bewowderen: al sterre dat men ziet /
in dat hoog en blauw verschiet daar

blijde sterren, anders niet,

in dat hoog en blauw verschiet.

Onlangs nog, langs het avondlijke voetbalveld net voor de lichten aangingen, maakte mijn derde kleinzoontje (5) me attent op de maan: kijk, oma, hoe mooi de maan met een lichtveldje errond. “Lichtveldje”, letterlijk. Wow! Wonderful, zijn verwondering & bewondering, de preciesheid van zijn woord, de maan, het heelal!

Geplaatst in Uncategorized | Tags: , , , , , | Een reactie plaatsen

countdown

2013-2014 (vanaf 7 nov13 tot 28-02-2014) 297

Al Sinterklaas? Nog ff niet …

Geplaatst in Uncategorized | Tags: , | 1 reactie

hoe ongelooflijk wel (en op zijn allermooist!) het krimpen

Ongelooflijk, het krimpen zoals het alleen en op zijn allermooist in poëzie kan. In het gedicht Geplastificeerd door Jannah Loontjens. Dat eindigt met de strofe

Minuten kruipen. Ik ben een klein product.
Een tablet in plastic opgesloten. Een paracetamol.
Een stip in civiel patroon van de doordrukstrip.

Nu komt, waarschuwing, wat kettingtekst. Geplastificeerd* werd uit Van Oorschot‘s Poëziekalender 2015 geselecteerd door de briljante bloemlezer Raymond Noë. De gedichten voor die poëziekalender werden op hun beurt gebloemleesd door een ster in de Nederlandse poëziegeschiedenis van de 21e eeuw: Ester Naomi Perquin.

esternaomiperquinGoogle14Ester Naomi Perquin kreeg sinds haar Debuutprijs 2007 Het Liegend Konijn voor Servetten halfstok bewonderende aandacht in The Sausage Machine – mét originele foto van 4 juni 2007. (Wel beetje blijvend trots ja op mijn puur documentaire #litfoto.) … Heb ik googelend nu pas opgemerkt: uitspraak Perquin: [perkwien].

*Eén strofe knippen doet afbreuk aan het geheel: best naar het volledige gedicht gaan, het is gewoon beautiful, Geplasitificeerd van Jannah Loontjens: mét portret en extra info op Laurens Jz. Coster van zondag 23 november 2014. Dat belooft voor 2015!

Geplaatst in Uncategorized | Tags: , , , , | Een reactie plaatsen

‘The closeups of hands and mouths spoke to me of something both very intimate and very distant, and in some instances those mouths looked as if they could very well be on the verge of varying emotions: rage, for instance; or pleasure, or fear.”

over het schrijven van een gedicht bij een film en de remix ervan tot poëziefilm

Foretold: hoe mooi dichten & remixen wel kan zijn

Luisa A. Igloria & Marc/Swoon/Neys

 

 

upcoming Swoon videogoing Finnish

upcoming poetry Luisa A. Igloria

 

Geplaatst in Uncategorized | Tags: , , , , , | Een reactie plaatsen

Content vs. Skills Again and Again (Part 2)

janien:

Wie zegt het? In Nederland (en ja dus ook in Vlaanderen) hoor & zie ik de eeuwige discussie weer stevig oplaaien #onderwijs2032.

Originally posted on Larry Cuban on School Reform and Classroom Practice:

The either/or conundrum pops up again. Across science, math, English, and social studies, classroom teachers weigh in on whether they are content-driven or skills-driven in teaching. The dichotomy afflicts all academic subjects and it is, of course, a false one but one that generates far more emotional heat than clear-sighted light, nonetheless.

The last post describing Will Colglazier’s lesson on the Homestead Steel Strike of 1892 (and a previous lesson on the Dust Bowl during the Great Depression) seemingly focused on the skills historians use in examining a primary source for bias and close reading of a document. Yet both lessons were chock-full of content. Thus, content vs. skills offers a false choice. The more appropriate question about teaching an academic subject like history is: where on a continuum of content at one pole and skills at the other pole, would you place yourself?

Some teachers would be smack in…

View original 630 woorden meer

Geplaatst in Uncategorized | Een reactie plaatsen

Zin en waanzin #verhalenwedstrijd met Renate Dorrestein #boekenweek15 @literairwerk @zinmagazine

Zin en Waanzin14

Verhalenwedstrijd Boekenweek 2015 @literairwerk.

Howto? Leuk extra! Retweet en win het ‘schrijfboek’ Het geheim van de schrijver van Renate Dorrestein. Wie kan de schrijver dat geheim beter ontfutselen dan zij?! Snel Twitter op:

Meer boekengeschenk n.a.v. de 80e #Boekenweek in 2015 (Vlaanderen / Nederland) met als thema waanzin: Dimitri Verhulst is de Boekenweekgeschenkschrijver!

Terzijde @Chris: dat je me gisteravond nog dit boek van Renate Dorrestein aanbeval! Dat ze in één enkele zinomhaal vertelperspectief uit de doeken kon doen: zo simple comme bonjour, in woorden zoals jij het had willen kunnen. (En ik ook, of dat spreekt! (Watertandend … ;-) )

Geplaatst in Uncategorized | Tags: , , , , , | Een reactie plaatsen

de nostalgische poëtica van Renée Van Hekken

#Anais #nostalgia #slowdown #Walden II

2013-2014 (vanaf 7 nov13 tot 28-02-2014) 509

Renée Van Hekkens nieuwe bundel Anais vertelt het verhaal van een oude of juister ouderwetse pop. Puur romantisch? Vlucht uit het heden, terugkeer naar het verleden? Wereldvreemdheid? Terugplooien op het eigen vrouwelijke ik? Toegegeven, er zijn poëtische regels die de gedachten van de lezer(es) in die richting zouden kunnen doen afdwalen in hunkering naar zelfherkenning. Of in een verlangen naar de schoonheid van wat voorgoed voorbij is. Naar gelukkige momenten van de kinderjaren, naar een oude liefde, bezochte plaatsen, gelezen boeken, geliefde landschappen (de tuin in alle seizoenen / de zee / het huis), beleefde kunst (beeldende / muziek), of neem: naar de 19e eeuw of de roaring twenties, historische periodes waarvoor Van Hekken een zwak heeft. Een zwak voor herinneren in de romantische koestering van een leven in stijl. Poëzie als therapie voor het eeuwige lijden aan de tijd? Spleen?

Toch niet. Het gaat om hier & nu de toekomst verzekeren in een authentiek, persoonlijk kiezen voor een tegenstroom. Tegen de mainstream van mediameningen, lifestyle, mode. Trouw aan de artistieke overtuiging, de geliefde thema’s en de speels beoefende schrijfstijl. De dichteres is in hart & nieren op & top een vrouw van haar tijd. Haar nieuwe bundel laat zich naadloos inpassen in de hedendaagse stroom van new nostalgia, een trend in design & mode, in lifestyle. Renée Van Hekken vertaalt hem naar gedichten die vormelijk uitstromen in korte proza-impressies en -mijmeringen. Of monologen gericht tot de pop Anais. Schreeuwt de digitale tijd die tot in het haast absurde accelereert en in waanzinnige snelheid op een meltdown lijkt af te stevenen, schreeuwt die immers niet om een slowdown?

De nostalgische poëtica van Renée Van Hekken claimt geen angst voor het nieuwe & innovatieve. Neen. Het is een artistieke keuze voor de eigen vrijheid van spreken/creëren in een tijd van megacultuurevents. Wars van vernieuwingsdrift. Haast heroïsch de tijd trotserend. De lange tijdlijn die doorheen haar dichtbundels 1970 – 2014 loopt – van haar debuut Het (uitgeverij Facet van Walter Soethoudt) tot Anais (uitgave Thuishaven / Walden II, eigen beheer) – die lijn illustreert haar dichterlijke trouw aan brede toegankelijkheid, verstaanbare communicatie.

Haar kunst was en is een gepassioneerd spreken over elk beleefd en doorleefd groot of kleiner ‘tijdsgewricht’ dat met wisselende omgevingen (socio-economische, culturele, …) nieuwe uitdagingen en kritische bedenkingen oproept. En altijd is die typische Van Hekken-‘intimiteit’ gebleven, de (auto)biografische feminien scherpe blik op de uiterlijke werkelijkheid. Het verhaal van Anais, dat zijn impulsieve reflecties over huis, tuin & wereld in korte ‘vertellingen’, gedicht vanuit de kleine wereld van het huis, waarin met de groeiende ‘verzachtende’ omstandigheid van het ouder worden een zekere mildheid vloeit in de beschreven tragiek van (levens)pijn die nooit overgaat. Een struggle met de tijd.

Wat is de dichteres goed in het bewerken van harmonie tussen binnen- & buitenwereld, het anekdotisch vermengen, verweven van ‘oude beelden’ met nieuwe tijdsdocu in wat zijzelf de derde bundel noemt in haar vrouwenreeks (na De hoed van Hortense en Valentina).

In Van Hekkens nostalgia weegt zwaarte nooit door. Ze mag al eens wrang opklinken zoals in Anais, een regenboogkind, uiteindelijk overwint de liefde voor het (kleine & grote) schone, mooie, vervlogen of niet, alle pijn, verdriet, kritiek. Nostalgie bestaat slechts in hunkering en koestering toch. En de poëzie als troostende pop bij gratie van het schrijfplezier.

De stille wereld van de poppen in huis is er alleen maar voor de sier,
en mijn plezier.

Uit De stille wereld van de poppen, Anais, p. 20.

In Anais breit de tijd dicht de textielkunstenares in Renée Van Hekken een woord mee. Anais heeft een retro-volkse touch, zoals de schrijfster dat zelf graag beschrijft. De andere kant van deze medaille: het gedicht (of zeg ik beter poëtisch proza) gaat meteen mee in de scarf(ie)-trend van vandaag. Zoals alleen RVH dat zo goed kan, de Rozendame van de Vlaamse literatuur, de dame met de hoed of de vrouw met de opgestoken dikharige vlecht (! voorloopster van al wat blijft in #fashion): unfrisierte stille Gedanken dichten, en ja ook kunstbreien. Kleine vrouwelijke filosofie van de ouderdom. Poëzie als anti-aging levensstijl. Hoor & zie hoe RVH met een vleug retro chique waait doorheen de hedendaagse Vlaamse lyriek.

Anais breit de tijd

En de oude klok in de keuken staat stil nu.
Altijd kwart voor zeven.
De warm gebreide steekjes in de herfstige dagen vormen één voor één
een warme kleurige sjaal.
Voor de vrienden, voor haar zelf. erin gebreid is de stilte. de verloren tijd
in dit huis. De stille uren, vergaan en vergeten.
Als franjes van haar verbeelding gelijk.
Elk zorgvuldig gebreid steekje is een meditatie, een gebed om vrede, rust.
In woelige stress volle dagen.
Aan de overkant van het kerkhof, in een verlaten dorp vol vreemdelingen nu,
liggen onder krom getrokken zerken,
volgegroeid met klimop en mistige struiken, de
oude dode familieleden in hun graf.
De stille getuigen van een vergeten tijd , waarin ik school liep en speelde. Huppelend aan hun arm.
Vier familieleden in één graf. “Nu kunnen ze kaarten”, zei mijn moeder toentertijd.
Bij de allerlaatste begrafenis.
Anais breit de tijd, en denkt na over de dagen van weleer.
Ik leg een steentje op het graf op het kerkhof en fluister zachtjes “harten troef”.
Misschien horen de ouden mij nog.
En ik sla een warm gebreide herfstsjaal om, terwijl ik de hoek van het leven omsla,
in nijdige winden.
Trotserend de tijd.

In: Anais, p. 10.

Renée Van Hekkens ‘poppenhuis’ in Anais zou ik een School of Life willen noemen, een literaire oefening in vertragen van de tijd, zoals de dichteres aandachtig & bedachtzaam & ja ook met een zweem van humor verwijlt bij dingen & plaatsen, settings & situaties die haar troffen door schoonheid & elegantie of een gebrek daaraan. Onderhuids broeit & borrelt kritiek op het reilen & zeilen in mens & maatschappij.

Deze schets wil een state of the art benaderen (!) van een literator die al vele decennia lang een stevige positie inneemt in de kring van Vlaamse dichteressen (zie bv. de lijst in Hotel New Flandres, een overzicht 2008 van de poëzie in Vlaanderen na 1945).

Anais is uitgegeven in eigen beheer, zoals de meeste van de twintig bundels van Renée Van Hekken. Signatuur Thuishaven (Schoten). Met het oog op het bereiken van een publiek is de kunstenares ook artistiek ondernemer, mee met haar tijd, mee met de vele schrijvers & dichters die het-zelf-doén. Hoeveel zijn er nog die nog een door een uitgeversconcern gepimpte zichtbaarheidsstatus hebben?

Bladerend door Ludo Simons’ dikke Boek in Vlaanderen sinds 1800 op de registernaam Van Hekken liet ik mijn blik nog eens gaan over de bibliofiel uitgegeven bundel Fragmentaria rondom het huis, Gedichten 1982-83, uitgegeven bij &Vondel, de uitgeverij van haar neef, Pink Poet Nic van Bruggen (1938 – 1991) en vormgever Herbert Binneweg (Soest, NL, 1944-). Ja, Van Hekken schreef ook boekgeschiedenis.

Straks, wanneer de dichteres inwoner wordt van Antwerpen – ze ruilt Schoten voor Ekeren, een dorp voor ‘t Stad – krijgt uitgeverij Thuishaven die ze van haar neef Pink Poet erfde,  een nieuwe naam: Walden II. Een naam met reminiscenties aan Grote Literatuur: Frederik van Eeden (zie bijvoorbeeld zijn brief aan Henri Borel, Bussum, 28 februari 1898). Een nieuwe tijd wenkt!

Hier zitten we nu, de oude pop Anais, Oliver Poes, de schilder & ik.
Laten we hier nog maar rustig ouder worden, denk ik zo.
Uitkijkend over deze laan, achter het kanten gordijn,
in een laatste halte naar het Noorden.
Het is hier misschien nog wel veilig, wie weet.
Het was immers tijd om elders te gaan, de zwaarte voorbij.

Renée Van Hekken in SpookdorpAnais, p. 4.

#litfoto unplugged: Renée Van Hekken in Thuishaven op haar zestigste verjaardag in februari 2014.

Geplaatst in Uncategorized | Tags: , , , , , , , , , , , , , , | Een reactie plaatsen