Jean Weisgerber (1924 – 2013) – pionier op het gebied van het modernisme en de avant-garde

Weisgerber is vanaf het begin van de jaren zestig een pionier geweest op het gebied van het modernisme en de avant-garde, maar het is duidelijk dat hij ook als mens voorbeeld is geweest voor zijn leerlingen.

De baanbrekende studies van Weisgerber zijn genoegzaam bekend; zij typeren hem als een comparatist in hart en nieren. Zijn werkzaamheden als directeur van het ‘Centre d’étude des Avant-gardes littéraires de l’Université de Bruxelles’ resulteerden in de publikatie van het prestigieuze tweedelige standaardwerk over Les avant-gardes littéraires au XXème siècle, verschenen te Boedapest in 1984; nog in 1988 werd door hetzelfde centrum een boekwerk uitgegeven over Le réalisme magique. Roman, peinture et cinéma.

Ook als Neerlandicus blijft Weisgerber een comparatist. Het experiment van het tijdschrift De Boomgaard (1909-1920) bekeek hij in zijn eerste studie in boekvorm (1956) al in Europees perspectief; zijn opstellen over de Vlaamse roman (de nog steeds niet achterhaalde Aspecten van de Vlaamse roman 1927-1960 uit 1964; de inspirerende Proefvlucht in de romanruimte uit 1972), zijn studies over poëzie en proza van Hugo Claus: telkens blijken ze het ‘Vlaamse’ fenomeen te benaderen in een brede context, vanuit een literaire stroming of vanuit een genre.

De methodes die Weisgerber gebruikt zijn divers. ‘Dogma’s en vaste aprioristische beginselen heb ik altijd als de pest geschuwd’ is een hem typerende uitspraak, geciteerd in het ‘Ten geleide’. Weisgerber stelt zich altijd eclectisch op, kiest telkens weer andere invalshoeken die bij een volgende stap ook telkens weer gerelativeerd worden.

Wél loopt het historische bewustzijn als een rode draad door zijn werk,

Zoals op DBNL – uit: Anne Marie Musschoot in Ons Erfdeel (jaargang 34, 1991) over Jean Weisgerber, Avant-garde/Modernisme, Als hulde uitgegeven door Michel Bartosik, Michel Dupuis, Paul Hadermann, Dina Hellemans, Brussel, VUB Press, 1989, 276 p.

Frank Hellemans meldde op Knack.be het overlijden van de Brusselse literatuurhistoricus Jean Weisgerber. Uit zijn Aspecten van de Vlaamse roman (1927-1960), ook op DBNL, knipte ik een stukje uit het hoofdstuk over Elias of het gevecht met de nachtegalen van Maurice Gilliams, een roman die ik voor het eerst gelezen heb in mijn middelbareschooltijd, en nadien nog meermaals herlezen en bestudeerd heb:

weisgerber13

Meteen gaan mijn gedachten ook naar een andere baanbrekende literatuurhistoricus in Vlaanderen, naar René Felix Lissens (°1912) bij wie ik in Antwerpen aan de UFSIA (nu Universiteit Antwerpen) college gelopen heb, en voor wie de bekende Vlaamse literatuurhistoricus Piet Couttenier, mijn vroegere studiegenoot in de Germaanse aan de KU Leuven, vorig jaar nog een huldetoespraak hield t.g.v. zijn 100ste verjaardag.

Dit bericht werd geplaatst in Uncategorized en getagged met , , , , . Maak dit favoriet permalink.

2 reacties op Jean Weisgerber (1924 – 2013) – pionier op het gebied van het modernisme en de avant-garde

  1. Marie zegt:

    Ben voor het eerst in lange tijd mijn lijst van links (;-) aan het updaten. Ik neem deze blog, ondanks onze uiteenlopende politieke voorkeuren, graag mee. Fijn dat je nog zo actief schrijft, Janien. Groet, Marie

  2. Pingback: René Felix Lissens (1912 – 2016) | De Vlaamse letterkunde van 1780 tot heden | en La vida es sueño | The Sausage Machine

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s