Of A. F. Th. van der Heijdens “Tonio” ook De Inktaap 2013 wint?

Dit prijzennieuws had ik eerst via ooteoote.nl. Vlak voor het afsluiten van de stemming voor de NS-Publieksprijs was Mirjam Rotenstreich, moeder van Tonio en vrouw van A.f. Th. van der Heijden, nog te gast bij Pauw & Witteman. Ze prees het boek van haar man aan dat ze zelf nog altijd niet van a tot z heeft kunnen uitlezen. Vorige week kon ze ontroerd de NS-Publieksprijs in ontvangst nemen, haar man was daarbij via Skype aanwezig.

In Pauw & Witteman getuigt de moeder, de vrouw. Zelf ook schrijfster is Mirjam Rotenstreich pas goed anderhalf jaar na de dood van haar zoon weer aan het werk gegaan. Een jaar lang had ze in shock geleefd: het vele praten, het huilen putten haar uit, ze had geen energie meer. Haar man ging op zijn manier om met het verdriet en gemis: hun kind tot leven brengen in een roman. Hoe scherp en veelvuldig zijn Adri’s herinneringen vergeleken bij de hare. Waarop Jeroen Pauw verwijst naar het tot leven brengen van Tonio voor de lezer.

Sinds de dood van zijn zoon is de vader slechts sporadisch naar buiten gekomen. In een filmpje horen we hem zijn Constantijn Huygensprijs (januari 2012) opdragen aan zijn zoon, zijn mannelijke muze:

Tonio hield van winnen. Hij zag ook mij graag winnen.

Wie Tonio volgens zijn moeder was? Hij had iets heel vriendelijks. Bij zijn afstuderen vergeleek zijn biologieleraar hem met een pandabeer: Tonio is heel lief, zodanig lief dat ik hoop dat hij er geen last mee krijgt. Niet dat Tonio een doetje was, corrigeert zijn moeder. Ook herinnert ze zich dat ze zich zorgen maakte over zijn manier van fietsen als ze met hem naar de lagere school fietste.

Om terug te komen op de NS Publieksprijs voor Tonio: het prijzengeld gaat naar de Stichting voor Verkeersslachtoffers.

De kans is groot dat A. F. Th. van der Heijdens roman Tonio ook De Inktaap 2013 wint. In de geschiedenis van De Inktaap heeft A. F. Th. van der Heijden zich al als winnaar gevestigd. Hij is in de literaire wereld altijd een heldenmerk gebleven.

De adoratie van de docenten voor Tonio - volgens de auteur en vader een vorm van masochisme, volgens de jury van de Libris een symfonie van de dood - is alleszins groot. Hoe sterk zullen die docenten hun jongerenjury’s beïnvloeden? Zal de auteur met zijn literaire requiem voor zijn zoon de jongeren even sterk kunnen beroeren als de (iets) oudere lezers? Dat roept onmiddellijk de vraag op hoe ‘onafhankelijk’ jongeren in De Inktaap kunnen werken. Maar of dit echt een probleem vormt? Ik denk het niet. Ook een lezer leeft niet onder een stolp.

Gebeurt lezen of het nu om fictie of non-fictie of niet-literatuur gaat, immers niet ‘gecontextualiseerd’? De ‘schoolse’ context van een jongerenprijs als De Inktaap die op literatuureducatie en leesbevordering draait, m.a.w. naadloos ingepast kan worden in literatuuronderwijs, speelt even goed als de peerdruk van medelezers in het boekendebat zeg maar.

Wat mij betreft, wint Het voorseizoen in 2013 De Inktaap, de (volgens sommigen iets te) lijvige roman van nieuwkomer David Pefko. Maar wie ben ik dat ik deze vertelling toch liever lees dan de enorm populaire requiemroman van A. F. Th. van der Heijden waarin ik slechts fragmentsgewijs afd(w)aal, in dit autobiografisch letterlijke boek: zijn antwoord op zijn onpeilbare verdriet, zijn schrijven een troost. Voor hem, voor haar, voor velen.

About these ads
Dit bericht werd geplaatst in Uncategorized en getagged met , , , , , . Maak dit favoriet permalink.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s